waarom moet ik nu ineens bewijzen waar mijn geld vandaan komt

De notaris moet dit bij bepaalde diensten altijd vragen

De notaris vraagt dit niet omdat er iets mis is met u, maar omdat de wet dat voorschrijft bij bepaalde diensten. Denk aan de oprichting van een bedrijf, de overdracht van aandelen of de aankoop van een pand. Dit heet cliëntenonderzoek: de notaris moet nagaan wie zijn klant is en, bij grotere bedragen, ook waar het geld vandaan komt. Dat staat in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, kortweg de Wwft. Deze wet geldt niet alleen voor notarissen, maar ook voor banken en andere instellingen die u om vergelijkbare informatie vragen. Meer over wie dat precies mag, leest u in het antwoord op welke instellingen dit soort gegevens mogen opvragen.

Dat het eerder niet moest, kan verschillende oorzaken hebben. Mogelijk viel de transactie destijds onder een andere regeling, was het bedrag lager, of is de wet zelf aangescherpt. Ook kan het zijn dat de notaris bij een eerdere zaak al genoeg had aan wat er al bekend was, en dit keer niet — bijvoorbeeld omdat de structuur van uw onderneming is veranderd of omdat het om een groter bedrag gaat. Dit is vergelijkbaar met de vraag waarom een bank soms iets vraagt terwijl u al jaren klant bent: het cliëntenonderzoek is geen eenmalige check, maar iets wat instellingen bij elke relevante transactie opnieuw moeten beoordelen.

Waar dit uit volgt: de Wwft en de Europese richtlijn

De verplichting voor de notaris om cliëntenonderzoek te doen — inclusief de herkomst van geld bij bepaalde transacties — volgt uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Deze Nederlandse wet is de uitwerking van een Europese richtlijn, Richtlijn (EU) 2015/849, die onder meer bepaalt wanneer een instelling moet vaststellen wie de uiteindelijk belanghebbende van een onderneming is. Omdat deze regels op meerdere plekken gelden, kan het voorkomen dat een notaris om gegevens vraagt die u ook al aan uw bank heeft gegeven; waarom dat zo werkt, staat toegelicht op de pagina over waarom een notaris soms dezelfde gegevens vraagt als de bank.