hoe onderbouw ik dat mijn eigen vermogen uit spaargeld komt?

Spaargeld onderbouwen met een opbouwlijn, niet met één saldo

Een instelling wil bij eigen spaargeld meestal geen los banksaldo zien, maar een opbouwlijn: waar kwam het geld vandaan dat je hebt gespaard, en klopt de opbouw met wat aannemelijk is bij jouw inkomen over die jaren. Dat is het cliëntenonderzoek uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft): de instelling moet niet alleen vaststellen wie je bent, maar ook of de bron van het vermogen aansluit bij een logisch beeld. Een los saldo van vandaag vertelt niets over die opbouw; jaaroverzichten, salarisstroken over de opbouwperiode of oude aangiftes wel.

In de praktijk is het bewijs meestal een combinatie: bankafschriften of jaaroverzichten die de opgroei van het saldo laten zien, gekoppeld aan een verklaring waar het inkomen in die periode vandaan kwam — loon, winst uit onderneming, of iets anders. Zit er in die jaren een groter bedrag dat er in één keer bij kwam, dan telt dat niet meer als "spaargeld opgebouwd uit inkomen" maar als een aparte herkomst die apart onderbouwd moet worden; denk aan een erfenis of de verkoop van een bedrijf. Het verschil tussen de herkomst van het vermogen zelf en de herkomst van het inkomen waaruit is gespaard, is daarbij niet cosmetisch — wat is het verschil tussen herkomst van vermogen en herkomst van inkomen legt dat onderscheid uit. Heb je van een deel van de opbouwperiode geen stukken meer, dan is dat op zich geen doodlopende weg — wat als ik geen bewijs meer heb van waar mijn geld vandaan komt beschrijft wat daar meestal nog wel mogelijk is.

Waar dit uit volgt: het cliëntenonderzoek in de Wwft

De verplichting om herkomst van vermogen te onderbouwen ligt niet bij de klant zelf in de wet, maar bij de instelling: zij moet volgens de Wwft cliëntenonderzoek doen en daarbij, afhankelijk van het risico, ook de bron van de middelen vaststellen. Wat de instelling daarvoor precies wil zien, is niet in de wet zelf uitgewerkt maar volgt uit haar eigen risicobeoordeling — vandaar dat de gevraagde stukken per instelling kunnen verschillen.