hoe bouw ik een dossier op over de herkomst van mijn geld

Een herkomstdossier bouw je laag voor laag op

Je bouwt een herkomstdossier op door te beginnen bij de bron van het geld en van daaruit stap voor stap te laten zien hoe het bij jou terecht is gekomen. Denk aan de verkoop van een bedrijf, een erfenis, jarenlange winst uit je onderneming of een lening. Voor elke stap verzamel je een document: een verkoopakte, een erfenisverklaring, jaarrekeningen of een leningsovereenkomst. Daarna leg je vast hoe het geld is bewogen, bijvoorbeeld via bankafschriften die laten zien dat het bedrag van de ene naar de andere rekening is gegaan. Zo ontstaat een keten zonder gaten: van bron, via beweging, naar de huidige situatie.

Een bank, notaris of betaaldienstverlener vraagt hierom omdat zij verplicht zijn te onderzoeken waar het geld van hun klant vandaan komt, voordat zij een dienst mogen leveren. Dat heet cliëntenonderzoek. Begin daarom met de vraag: wat wil de aanvrager precies weten, en over welke periode? Vaak is dat niet je hele financiële geschiedenis, maar één specifieke gebeurtenis, zoals de aankoop van een pand of een grote investering. Ontbreekt er een officieel document, bijvoorbeeld omdat een oude transactie nooit notarieel is vastgelegd? Dan kan een eigen verklaring soms een deel van het gat opvullen; of een eigen verklaring meetelt als bewijs hangt af van wat er al wel is. Kijk voor de volledige lijst van stukken die meestal worden gevraagd bij welke documenten je precies moet verzamelen.

Waar dit uit voortkomt: het cliëntenonderzoek in de Wwft

Dat instellingen om deze onderbouwing vragen, volgt uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Die wet verplicht banken, notarissen en andere aangewezen instellingen om onderzoek te doen naar hun cliënt, waaronder de herkomst van vermogen, voordat of terwijl zij een dienst verlenen. De wet zelf schrijft niet voor welke documenten een ondernemer moet aanleveren; dat bepaalt de instelling die het onderzoek uitvoert, per situatie. De Europese antiwitwasrichtlijn waarop de Wwft is gebaseerd, legt daarnaast vast wat onder een uiteindelijk belanghebbende wordt verstaan — relevant zodra het niet alleen om geld gaat, maar ook om de vraag wie er achter een structuur zit, zoals bij het vastleggen van een bedrijfsstructuur over meerdere landen.