ik kan niet bewijzen waar mijn geld vandaan komt wat nu

Geen bewijs van herkomst is niet meteen een probleem

Geen kant-en-klaar bewijs hebben is geen ramp. De meeste ondernemers hebben geen apart "bewijs van herkomst" liggen, want dat bestaat meestal niet als los document. Wat een bank of andere instelling wil zien, is een aannemelijk verhaal, ondersteund door gewone stukken die je vaak al hebt: jaarrekeningen, verkoopcontracten, een aktes van een erfenis, een leningsovereenkomst, of afschriften waaruit blijkt dat geld via een normale weg is binnengekomen. Dit hoort bij het cliëntenonderzoek dat instellingen wettelijk moeten doen, en dat onderzoek is gericht op een compleet beeld, niet op één perfect papiertje.

Begin daarom niet met zoeken naar "het" bewijs, maar met reconstrueren: waar kwam het geld vandaan, van wie, via welke rekening, en welk stuk kan dat onderbouwen — al is het indirect. Een winst uit de onderneming zelf is bijvoorbeeld te onderbouwen met jaarcijfers en belastingaangiften. Een verkoop van een bedrijfsonderdeel met de verkoopakte en de bankafschriften van de betaling. Ontbreekt een schakel, dan helpt een eigen schriftelijke toelichting vaak al: een korte, feitelijke uitleg van de gebeurtenis, met de stukken die je wél hebt erbij. Instellingen mogen dit soort vragen stellen op grond van het cliëntenonderzoek dat een bank uitvoert, en niet elke bank vraagt precies hetzelfde detailniveau, wat verklaart waarom de ene bank andere vragen stelt dan de andere.

Waar deze vraag vandaan komt: de Wwft

Deze vraag komt voort uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Die wet verplicht banken en andere aangewezen instellingen om te onderzoeken wie hun klant is en, bij twijfel of bij grotere bedragen, waar het geld vandaan komt. De Wwft is de Nederlandse uitwerking van de Europese antiwitwasrichtlijn (Richtlijn 2015/849), die onder meer bepaalt wanneer instellingen extra onderzoek moeten doen. De wet schrijft geen vast bewijsmiddel voor — er staat niet dat je een specifiek document moet overleggen. Instellingen mogen zelf beoordelen of de aangeleverde onderbouwing voldoende is, en dat verklaart mede waarom hier geen uniforme lijst met "geldige bewijzen" bestaat.