hoe verklaar ik aan mijn bank dat mijn geld uit crypto komt

Herkomst van vermogen versus herkomst van de cryptotransactie

De bank wil bij crypto twee dingen zien, en dat is een ander onderscheid dan bij de meeste andere vermogensbronnen: waar het geld vandaan kwam vóórdat het crypto werd, en de route die de coins daarna hebben afgelegd tot aan de uitbetaling in euro's. Dat eerste is de klassieke herkomstvraag — salaris, verkoopopbrengst, erfenis — en daarvoor geldt hetzelfde als bij het verschil tussen herkomst van vermogen en herkomst van inkomen: de bank wil de bron van het vermogen zien, niet alleen de laatste transactie. Het tweede is specifiek voor crypto: een aankooptransactie op een exchange met KYC (customer due diligence, het cliëntenonderzoek), een overzicht van wallet-adressen, en bij voorkeur een onafgebroken keten van die exchange-aankoop tot de recente verkoop. Ontbreekt die keten — bijvoorbeeld omdat de coins ooit via een anonieme wallet of een niet-gereguleerd platform zijn gegaan — dan is dat een gat dat je zelf moet kunnen toelichten.

Wat vaak niet werkt, is alleen een schermafbeelding van een exchange-account met een positief saldo. Dat toont een bezit, geen herkomst. Sterker is een overzicht van de exchange zelf met transactiehistorie, gekoppeld aan de bankoverschrijving waarmee de eerste aankoop is gefinancierd. Bij mining, staking of airdrops ligt het anders: daar is er geen aankooptransactie, en moet je uitleggen wanneer en hoe de coins zijn verkregen, met wat de exchange daarover registreert bij binnenkomst.

Waar dit uit volgt: het cliëntenonderzoek in de Wwft

De verplichting om dit te vragen ligt bij de bank, niet bij de klant: de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme verplicht instellingen tot cliëntenonderzoek naar de herkomst van vermogen, en crypto-omzettingen vallen daaronder net als elke andere vermogensbron. De achterliggende Europese antiwitwasrichtlijn (2015/849) benoemt dit onderzoek als onderdeel van de zorgplicht van de instelling zelf; zij moet kunnen aantonen dat ze de herkomst heeft nagevraagd, niet dat de klant dat spontaan aanbiedt.