mijn familielid staat op papier maar bestuurt niets, is die persoon toch ubo?

Op naam telt niet, zeggenschap of belang wel

Ja, waarschijnlijk toch. Ubo staat voor uiteindelijk belanghebbende, en dat begrip kijkt naar wie het aandeel of de zeggenschap heeft — niet naar wie feitelijk de dagelijkse leiding voert. Als het familielid op papier aandelen houdt of stemrecht heeft boven de relevante grens, dan is die persoon ubo, ook al bestuurt hij of zij niets en zit alle daadwerkelijke macht bij iemand anders in de familie. "Papieren aandeelhouder" is geen aparte categorie in de wet: wie volgens de structuur het belang heeft, is de ubo, punt.

Waar het wél op aankomt is welk juridisch belang er precies vastligt. Heeft het familielid aandelen, dan gaat het om het percentage aandelen of stemrecht — en hoe je dat percentage precies berekent is vaak minder vanzelfsprekend dan het lijkt, zeker bij bijzondere aandelenklassen of certificering. Is er geen aandelenbelang maar wel een vorm van doorslaggevende invloed — bijvoorbeeld via een stemrecht in de statuten dat niet aan aandelen is gekoppeld — dan kan diezelfde persoon ook ubo zijn zonder aandelen te bezitten. Wie feitelijk de touwtjes in handen heeft, is voor de ubo-vraag dus niet het aanknopingspunt; wie het belang draagt, is dat wel.

Waar dit uit volgt: de Wwft en het UBO-register

De definitie van uiteindelijk belanghebbende en de norm dat het gaat om eigendom of zeggenschap komen uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, die instellingen verplicht cliëntenonderzoek te doen naar wie er achter een onderneming zit. De registratieplicht zelf — welke ubo's met welke gegevens moeten worden opgenomen — staat in de Handelsregisterwet 2007, die de basis vormt voor het UBO-register. Geen van beide regelingen stelt als voorwaarde dat de ubo ook feitelijk bestuurt; bestuur en ubo-schap zijn twee losse vragen die toevallig vaak, maar niet altijd, bij dezelfde persoon samenkomen.